گشایش نمایشگاه کتاب بلگراد با حضور بیش از ۷۰۰ ناشر و شرکتکننده
شصتونهمین نمایشگاه بینالمللی کتاب بلگراد، روز جمعه ۲۳ اکتبر ۲۰۲۶، با شعار «کلمات جهان را میسازند» و با حضور بیش از ۷۰۰ ناشر و شرکتکننده داخلی و خارجی آغاز به کار کرد. تونس، مهمان افتخاری این دوره، با معرفی ادبیات و میراث فرهنگی خود در این رویداد حضور دارد.
آیین افتتاحیه ساعت ۱۸ در سالن شماره ۲ نمایشگاه بلگراد برگزار شد. این رویداد که از معتبرترین گردهماییهای ادبی این بخش از اروپا به شمار میرود، تا شنبه ۳۱ اکتبر در سالنهای ۱، ۱A، ۲A و ۴ میزبان ناشران، نویسندگان، مترجمان و علاقهمندان به کتاب خواهد بود.
تونس در بخش مرکزی سالن شماره ۲، با معرفی آثار دانشمندان، نویسندگان، شاعران و هنرمندان خود، جلوههایی از سنتها و تنوع فرهنگی این کشور را ارائه میکند. علاوه بر کشور مهمان، بلاروس، بوسنی و هرزگوین با حضور جمهوری صربسکا، یونان، گرجستان، ایتالیا، جمهوری اسلامی ایران، مراکش، آلمان، رومانی، روسیه، اسلواکی، کرواسی و مونتهنگرو نیز در نمایشگاه حضور دارند.
کتابخانه؛ حافظه فرهنگی و پیوند میان نسلها
دراگان یووانوویچ دانیلوف، نویسنده و منتقد هنری، در سخنان افتتاحیه بر جایگاه کتاب و کتابخانه در پاسداری از حافظه فرهنگی و پیوند میان نسلها تأکید کرد. او کتابخانهها را مکانهایی برای حفظ میراث مکتوب و ارتباط با نیاکان دانست و نقش کتابداران باتجربه را در پرورش نویسندگان و خوانندگان برجسته خواند.
دانیلوف با اشاره به تنوع فرهنگی بالکان گفت که همنشینی میراثهای یونانی، رومی، بیزانسی و شرقی، زمینهای غنی برای آفرینش ادبی در این منطقه فراهم کرده است. به گفته او، نویسندگان میتوانند از راه گفتوگو با حافظه تاریخی، به شناختی عمیقتر از مسائل و چشماندازهای زمانه خود دست یابند.
او همچنین با یادآوری شکوفایی فرهنگ صربستان در فاصله دو جنگ جهانی، از چهرههایی چون ایوو آندریچ، میلوش کرنیانسکی و راستکو پتروویچ نام برد و تأکید کرد که آثار نویسندگان بزرگ، شناخت فرهنگ خودی را با توجه به فرهنگهای دیگر پیوند میزند. از دیدگاه او، این پیوند زمینهساز نگاهی جهانوطنانه در ادبیات است.
دانیلوف با استقبال از حضور تونس بهعنوان مهمان افتخاری، از تجربه سفرهای خود به این کشور و شرکت در جشنواره بینالمللی شعر در شهر سیدی بوسعید سخن گفت. او همچنین به انتشار شعرهایش در گلچینهای عربی و انگلیسی و آشنایی با شاعران تونسی اشاره کرد.
به گفته این نویسنده، ادبیات تونس مجموعهای ارزشمند از شعر و نثر دارد که بخشهایی از آن همچنان برای مخاطبان صرب ناشناخته است. او حضور تونس در نمایشگاه بلگراد را فرصتی برای آشنایی بیشتر با این آثار و گسترش ارتباطات ادبی میان دو کشور ارزیابی کرد.
فرصتی برای شناخت ادبیات تونس
مدیر نمایشگاه بینالمللی کتاب تونس نیز در سخنرانی خود به نمایندگی از کشور مهمان، ادبیات را هنر آفرینش زیبایی از راه زبان توصیف کرد و ادبیات تونس را بخشی جداییناپذیر از میراث مکتوب جهان و ادبیات عرب دانست.
او با اشاره به موقعیت جغرافیایی تونس و پیشینه تمدنی آن، توضیح داد که ادبیات این کشور از تاریخ پرفرازونشیب و تنوع فرهنگی سرزمین خود الهام گرفته و در گذر زمان، از قالبهای سنتی شعر و نثر به شعر آزاد، رمان، نمایشنامه، زندگینامه و دیگر گونههای ادبی گسترش یافته است.
او همچنین تأکید کرد که نویسندگی به زبان فرانسه، در کنار ادبیات عربی، مسیر دیگری برای بازتاب تجربه زیسته و واقعیتهای جامعه تونس فراهم کرده است.
تازههای نشر و برنامههای جانبی
در این دوره از نمایشگاه، تازههای ادبیات داخلی و جهان، آثار تخصصی و عمومی و کتابهای کودک و نوجوان عرضه میشود. آثار ماندگاری که بر نسلهای مختلف خوانندگان تأثیر گذاشتهاند نیز بخشی از مجموعه کتابهای ارائهشده را تشکیل میدهند.
رایزنی فرهنگی جمهوری اسلامی ایران نیز همچون سالهای گذشته، حضوری فعال در نمایشگاه بینالمللی کتاب بلگراد دارد. این رایزنی در ادامه برنامههای فرهنگی خود، طی روزهای آینده از ترجمه صربی کتاب «قصههای خوب برای بچههای خوب» اثر مهدی آذریزدی، و تازهترین شماره فصلنامه «نور» رونمایی خواهد کرد. این برنامهها با هدف معرفی ادبیات و فرهنگ ایران به مخاطبان صربزبان و گسترش پیوندهای فرهنگی میان دو کشور برگزار میشود.


