Page 9 - Naš blagosloveni prijatelj
P. 9

nakon raspada sasa nidske dinastije, a taj
         identitet je snažno ilustro  van u katreni-
         ma pesnika Tabrizija, raznim verzijama
         „Šah-name” na jezicima kao što su kur­
         manđi (severno kurdski di jalekt), gorani
         (jedno od narečja kurdskog jezika), laki (na-
         rečje kurdskog jezika), lor  ski, kao i Fer  do-
         sijevoj „Šah-nami”.
            Govornici iranskog jezika i narodi iran-
         skog porekla, i pored raznovrsne kulture
         (usled velikog prostranstva iranskog pla-
         toa) deo su jednog, iranskog naroda, ili,
         po rečima Abu Rejhana Birunija, oni su
         grane ogromnog iranskog stabla.
            Imajući u vidu jezičke dijalekte i široki   Iranka u tradicionalnom čadoru
         geografski prostor na kome se nalazi, iranski
         narod i jezik se podelio na nekoliko ogra-  od njih ne može smatrati nekim drugim,
         naka sa nekoliko narečja kao što su persij-  posebnim narodom u odnosu na iranski.
         ski, dari, baluči, kolhar, gorani, suran, la-  Treba reći da su neke druge jezičke
         ki, gil, tat, zazi, tabari, lori itd. Zbog iden-  grupe poput turske u iranskom Azerbej-
         tičnog jezičkog korena svi oni čine deo   džanu, u osnovi imale iranski jezički ko-
         velike grupe iranskih naroda i zajedničke   ren koji je zbog istorijskih razloga prome-
         kulture koja je postojala još od vremena   njen u turski, i koje danas neki pokušavaju
         koje istorija ne pamti na teritoriji koju su   da predstave kao deo turskog, a neki kao
         oni sami nazvali Iran. Iako se u današnjem   deo iranskog naroda. Međutim, svi govor-
         vremenu među ovim narečjima i jezičkim   nici iranskih jezika zapravo su deo iran-
         varijantama uočavaju različitosti, ponajvi-  skog naroda, i iako su različite grupe pri-
         še zbog ogromne disperzije iranskog pla-  mile uticaj neiranskih grupa, svi su sačuvali
         toa, u svakom od njih postoji vokabular   svoj koren. Bujidi, Samanidi, Medejci, Par-
         koji je odbačen u drugom narečju, ali je nji-  ćani, zatim figure kao Ferdosi, Ibn Sina,
         hova srodnost tolika da je jasno da su svi   Nezami, Hafez, Baba Taher i Suhravardi
         ti jezici/narečja deo iranske jezičke grupe.   pripadaju svim Irancima. Zato se može reći
            Određenja, kao što su Baluči, Lori, La-  da iranska civilizacija sadrži nekoliko iran-
         ki, Kurdi, Zaza, Farsi, Taleši, Galeši, Tati,   skih jezika i svi pripadnici te civiliza cije
         Gilaki i ostali narodi, su virtuelna i figura-  deo su iranskog naroda koji se danas prote-
         tivna, koji se od strane različitih krugova   že od sirijskih Kurda do pamirskih Tadžika.
         ponekad podstiču u određene svrhe. Ba-
         lučistanci, Kurdi, Lorestanci, Gilaki, Taba-      Iranski narodi
         restanci,  Laki,  govornici  darija  iranskog
         porekla  (što  ne  obuhvata  sve  govornike   Većinu stanovništva Irana (otprilike
         darija poput hiljade Avganistanaca), Ta-  67–80 odsto čine iranski narodi. Najveće
         džici, Gorani, Zazi, Taleši, svi su oni deo   gru  pe u ovoj kategoriji uključuju Persi-
         velikog iranskog naroda sa istim etničkim   jance  (koji  čine  većinu  iranskog  stanov-
         korenom i zajedničkom kulturom, isto  ri-  ništva‚ od nosno oko 61 odsto) i Kurde
         jom od nekoliko hiljada godina, zajedni-  (oko odsto), a manje zajednice uključuju
         čkim nasleđem, mitovima... gde se nijedan   Gilake i Mazandera  nce (oko 7 odsto za-

         8                          Narodi i etNi^ke grupe iraNa
   4   5   6   7   8   9   10   11   12   13   14