Državni simboli Irana
Državni simboli Irana
Iran je kolevka drevne persijske civilizacije. Naziv Iran izveden je iz proto-iranske reči Aryanam u značenju "zemlje arijanskih naroda", dok prvi zapisi kralja Ardeshira I na srednjepersijskom jeziku na kamenom reljefu Naqsh-e Rustam pominju iranske narode pod imenom eran, odnosno aryan na partskom jeziku.
U svetu je Iran bio poznat pod imenom Persija još od 6. veka pre n.e. pa sve do 1935. godine, kada je tadašnji kralj Reza Šah od međunarodne zajednice zatražio da se zemlja ubuduće naziva Iran. Par godina kasnije, iranska akademska javnost je uputila protest Šahu, s tvrdnjom da se novim nazivom zemlja udaljuje od svojeg kulturno-istorijskog nasleđa, te je 1959. godine kralj Mohammad Reza doneo odluku o zvaničnoj upotrebi oba naziva - Iran i Persija. Tako se naziv Iran uglavnom koristio u zvaničnom administrativno-političkom kontekstu, dok se termin Persija koristio u kulturno-istorijskom kontekstu. Nakon Islamske revolucije 1979. godine, ustanovljen je novi naziv - Islamska Republika Iran, koji je danas u zvaničnoj upotrebi.
Islamska Republika Iran nalazi se u jugozapadnoj Aziji, zauzimajući površinu od 1.648.000 kvadratnih kilometara. Na severu izlazi na Kaspijsko jezero, i graniči se sa Turkmenistanom, Azerbejdžanom i Jermenijom. Na istoku se graniči sa Avganistanom i Pakistanom, a na zapadu sa Turskom i Irakom. Južni delovi zemlje izlaze na Persijski zaliv i na Omansko more. Ukupna dužina kopnenih granica Irana iznosi 5.170 kilometara, a vodenih 2.510 km. Najniža tačka nalazi se u oblasti Kaspijskog jezera, na nadmorskoj visini od -28 metara, dok najvišu tačku predstavlja vrh planine Damavand na nadmorskoj visini od 5.671 metara.
Broj stanovnika Irana, prema cenzusu od 2011. godine, iznosi 74.961.702. Odnos muške prema ženskoj populaciji je 51% naprema 49%. Gradskog stanovništva ima oko 68%, a seoskog oko 32%. Etnički sastav stanovništva je sledeći: Persijanci 51%, Azeri 24%, Gilaki i Mazandarani 8%, Kurdi 7%, Arapi 3%, Luri 2%, Baluči 2%, Turkmeni 2%, i ostali 1%.
U pogledu religije, islam je najzastupljenija veroispovest. Oko 98% stanovništva su muslimani, od toga 89% šiiti a 9% suniti, dok pripadnika ostalih veroispovesti poput zorostrijanske, jevrejske i hrišćanske, ima oko 2%.
Kada je reč o jezicima, i tu dominira izrazita raznolikost. Više od polovine stanovništva Irana, oko 58%, govori persijskim jezikom ili nekim od njegovih dijalekata, dok turkijskim jezicima ili dijalektima govori 26% populacije, kurdskim 9%, lurskim 2%, baluči jezikom 1%, arapskim, 1%, turskim 1%, dok su ostali jezici zastupljeni sa oko 2%.
Stanovništvo je uglavnom skoncentrisano na severu, severozapadu i istoku zemlje gde umerena klima pogoduje razvoju poljoprivrede, industrije i ostalih privrednih delatnosti, kao i uz obale Kaspijskog jezera i Persijskog zaliva. Centralne oblasti Irana slabo su naseljene ili su gotovo potpuno nenaseljene s obzirom da ovi delovi zemlje leže pod pustinjom.
Iran je podeljen na trideset pokrajina (ostan), koje predstavljaju zasebne administrativne oblasti. Pokrajine se dele na okruge (shahrestan), a ovi dalje na reone (bakhsh) i distrikte (dehestan). Glavni grad i administrativno središte Irana jeste grad Teheran sa 7,7 miliona stanovnika u užem gradskom području, odnosno oko 13 miliona stanovnika uključujući i populaciju u predgrađima. Teheran je grad koji se zahvaljujući etničkom sastavu svoga stanovništva još naziva i "grad 72 nacije". Drugi veći gradovi jesu Mashad sa 2,8 miliona stanovnika, Isfahan sa oko 2 miliona stanovnika, zatim Karaj, Tabriz, Širaz, i drugi.
Iranska valuta je Rial (IRR), internet domen je .ir, pozivni broj +98, a lokalno vreme (IRST - iransko standardno vreme) je +3:30 UTC/GMT.

Sažet pregled 30 iranskih pokrajina
Ardabil Istočni Azerbejdžan Markazi
Bushehr Kerman Mazandaran
Chahar Mahal va Bakhtiyari Kermanshah Qazvin
Esfahan Khorassan Južni Qom
Fars Khorassan Razavi Semnan
Gilan Khorassan Severni Sistan va Baluchestan
Golestan Khuzestan Tehran
Hamadan Kohkiluyeh va Boyer Ahmad Yazd
Hormozgan Kurdestan Zanjan
Ilam Lurestan Zapadni Azerbejdžan
Pokrajina Lurestan Pokrajina Sistan va Baluchestan Pokrajina Ilam Pokrajina Chahar Mahal va Bakhtiyari Pokrajina Hormozgan Pokrajina Bushehr Pokrajina Gilan Pokrajina Hamadan Pokrajina Kermanshah Pokrajina Khuzestan Pokrajina Kohkiluyeh va Boyer Ahmad Pokrajina Kerman Pokrajina Fars Pokrajina Esfahan Pokrajina Markazi Pokrajina Qom Pokrajina Yazd Pokrajina Tehran Pokrajina Kurdestan Pokrajina Qazvin Pokrajina Zanjan Pokrajina Zapadni Azerbejdžan Pokrajina Istočni Azerbejdžan Pokrajina Ardabil Pokrajina Semnan Pokrajina Golestan Pokrajina Mazandaran Pokrajina Severni Khorassan Pokrajina Khorasan Razavi Pokrajina Južni Khorassan
 
 
Veći gradski centri:
Ardabil, Bilehsavar, Germi, Khalkhall, Meshkin Shahr, Pars Abad.
Atraktivne lokacije:
planinski venac Sabalan, Sheikh Safijev mauzolej, naseobine lokalnih plemena, itd.
Ardabil
Veći gradski centri:
Bushehr, Dashtestan, Dashti, Dayer, Daylam, Genaveh, Kangan, Tangestan.
Atraktivne lokacije:
palata Ardeshir, obale Persijskog zaliva, drevni grad Siraf, utvrđenje Zar Khezer Khan, itd.
Bushehr
Veći gradski centri:
Ardal, Brujen, Farsan, Lordegan, Shahr-e-Kord.
Atraktivne lokacije:
Choqakhor Wetli, planina Dena, slapovi i tunel Kooh Rang, most Zaman Khan, itd.
Chahar Mahal va Bakhtiyari
Veći gradski centri:
Ardestan, Esfahan, Falavarjan, Faridan, Fereidune Shahr, Golpayegan, Kashan, Khansar, Khomeini Shahr, Naein, Najaf Abad, Natanz, Semirom, Shahreza.
Atraktivne lokacije:
džamija Abbasi Jame' (Imam), selo Abyaneh, zdanje Ali Qapoo, kuća Borujerdiha, škola Chahar Baq, palata Chehel Sotune, džamija Esfahan Jame', Hasht Behesht palata, Imamzadeh Shahzadeh Ebrahim, most Khajoo, Menar Jonban minaret, trg Naqsh-e-Jahan, brdo Sialk, most Si-o-Seh Pol i obale reke Zayieh Rood, džamija Sheikh Lotf Ol-Lah, crkva Vank, itd.
Esfahan
Veći gradski centri:
Abadeh, Bovanat, Darab, Eqleed, Estahban, Fasa, Firooz Abad, Jahrum, Kazeroon, Lamerd, Lar, Mamasani, Marvdasht, Nayreez, Sepeedan, Shiraz.
Atraktivne lokacije:
Hafizov mauzolej, citadela Karim Khani, Koorushev hram, reljefni natpisi Naqsh-e-Rostam i Naqsh-e-Shapour, zdanje Narenjestan Qavam, džamija Nasirol Molk, jezero Parishan, Pasargadae, Persepolis, pleme Qashqaie, Sa'di jev grob, Vakil bazar i javno kupatilo, itd.
Fars
Veći gradski centri:
Astaneh, Astara, Bandar Anzali, Fooman, Lahijan, Langerood, Rasht, Roodbar, Roodsar, Shaft, Somiehsara, Talesh.
Atraktivne lokacije:
Anzali Wetli, džamija Akbarieh, Kaspijsko jezero, dnevni bazari, šume, arheološko nalazište Marlik, selo Masooleh, Sheikh Zahed Gilanijev grob.
Gilan
Veći gradski centri:
Ali Abad, Bandar Gaz, Bandar Turkaman, Gonbad Kavoos, Gorgan, Kord Kooy, Minoo Dasht.
Atraktivne lokacije:
obale Kaspijskog jezera, Nacionalni park Golestan, most Aq Qala, Gonbad Qaboos, Turkamanska plemena, itd.
Golestan
Veći gradski centri:
Asad Abad, Bahar, Hamadan, Kabudrahang, Malayer, Nahavand, Razan, Twiserkan.
Atraktivne lokacije:
grobnica Alavian, pećina Alisadr, Avicenin mauzolej, grobnica Baba Taher Oryan, reljefni natpis Ganj Nameh, brdo Hegmataneh (Ekbatan), rukotvorine iz Lalejina, utvrđenje Nooshijan, itd.
Hamadan
Veći gradski centri:
Abumoosa, Bandar Abbas, Bandar Lengeh, Hadji Abad, Jask, Minab, Qeshm, Roudan.
Atraktivne lokacije:
Antropološki Muzej, grad Kharbez, džamija Malek Ebne Abbas, portugalsko utvrđenje, ceremonija Zaar, itd.
Hormozgan
 
Veći gradski centri:
Abdanan, Aivan, Dareh Shahr, Dehloran, Ilam, Mehran, Shirvan va Chardavol.
Atraktivne lokacije:
klanac Bahram-e-Choobin, tvrđava Sheikh Makan, jezero Siyah Gav, reljefni natpisi Takht-e-Khan, utvrđenje Vali, itd.
Ilam
Veći gradski centri:
Ahar, Bonab, Bostan Abad, Haris, Hashtrood, Jolfa, Kalibar, Malekan, Marand, Maraqeh, Mianeh, Sarab, Shabestar, Tabriz.
Atraktivne lokacije:
džamija Arg, zamak Babak, zdanje Eil Goli, džamija Kabood, selo Kiowan, jezero Orumieh, litice Sahi, crkva Sveti Stepanous, itd
Istočni Azerbejdžan
Veći gradski centri:
Baft, Bam, Bardseer, Jiroft, Kahnooj, Kerman, Rafsanjan, Shahr-e-Babak, Sirjan, Zarand.
Atraktivne lokacije:
Bam citadela, Ganj Ali Khan džamija i Muzej, Jabaliyeh kupola, Kavir-e-Loot pustinja, Mahan bašta, Moshtaqiyeh kupola, Shah Nematollah-e-Vali grobnica, Vakil tradicionalna čajdžinica i kupatilo, itd
Kerman
Veći gradski centri:
Gilan Qarb, Harsin, Islam Abad Qarb, Javan Rood, Kangavar, Kermanshah, Paveh, Qasr-e-Shirin, Sahneh, Sar Pol-e-Zahab, Sonqor.
Atraktivne lokacije:
Anahitin hram, reljefni natpisi u Bistoonu, Kermanshah Jame' džamija, Moavenol Molk svetilište, pećina Qoori Qaleh, Taq-e-Bostan (luk), itd.
Kermanshah
Veći gradski centri:
Birjand, Darmian, Ferdows, Nahbandan, Qaenat, Sarayan, Sarbishe.
Atraktivne lokacije:
Banja Ferdows, Tvrđava Furg, Verska škola Oliyeh u Ferdowsu, plantaže šafrana, plantaže nara, bunar i kupatila Kušk, džamija Tun, istorijski grad Boshrouye, itd.
Khorassan Južni
Veći gradski centri:
Bardaskan, Bejestan, Beydokht, Chenaran, Daregaz, Fariman, Ferdows, Gonabad, Kashmar, Khaaf, Mashad, Nayshabur, Quchan, Sabzevar, Sangan, Sarakhs, Tabas, Taibad, Torbat Heydarieh, Torbat Jaam.
Atraktivne lokacije:
mauzolej Attar Nayshabury, Bazeh Hoor hram vatre, Ferdosijev mauzolej i Muzej, džamija Goharshad, Haroonieh (Qazali mauzolej), hram Imama Reze, kompleks Kalat-e-Nadery, mauzolej Khajeh Rabi', mauzolej Khayama Nayshaburija, plantaže šafrana, itd.
Khorassan Razavi
Veći gradski centri:
Ashkhane, Bajgiran, Bojnourd, Esfarayen, Farooj, Jajrom, Mane, Samalghan, Shirvan.
Atraktivne lokacije:
Kuća ogledala Mofakham, Tvrđava Jalallodin, Abshar Hamid (vodopad), Abshar Biar (vodopad), Baba Aman, Ghar Darg (pećina), Dareh (kanjon) Chenaran, itd.
Khorassan Severni
Veći gradski centri:
Abadan, Ahvaz, Andimeshk, Baq-e-Malek, Behbahan, Dasht-e-Azadegan, Dezful, Eazeh, Khoram Shahr, Mah Shahr, Masjed Soleiman, Ramhormoz, Shadegan, Shoosh, Shooshtar.
Atraktivne lokacije:
Utvrđenje Acropol (Shoosh), hram Choqazanbil (Zigurat), Danial-e-Nabi Mauzolej, obale reke Karoon, Shaoor (Ardeshir) palata, Shoosh Muzej, itd.
Khuzestan
Veći gradski centri:
Dehdasht, Gachsaran, Yasooj.
Atraktivne lokacije:
Dogoor-e-dopa hram vatre, zamak Dokhtar, vodopadi Margoon, grad Shapour City (drevni Dehdasht), itd.
Kohkiluyeh va Boyer Ahmad
Veći gradski centri:
Baneh, Marivan, Bijar, Saniaj, Kamyaran, itd.
Atraktivne lokacije:
Pećina Karaftoo, zdanje Moshir, Oramanat Village, Qaslan javno kupatilo, Saniaj Jame' džamija, Saniaj Muzej, jezero Zarivar, itd.
Kurdestan
Veći gradski centri:
Aligoodarz, Azna, Borujerd, Dorood, Khoram Abad, Koohdasht, itd.
Atraktivne lokacije:
Utvrđenje Falakol Aflak, jezero Gahar, kula Khoram Abad, planina Oshtoran Kooh, Soltani džamija, itd.
Lurestan
Veći gradski centri:
Arak, Ashtian, Khomein, Mahalat, Saveh, Tafresh
Atraktivne lokacije:
Chahar Fasl (Četiri godišnja doba) kupatilo, rodna kuća Imama Khomeinija, Khorheh Solooki hram, Saveh Jame' džamija, Teimareh epigrafi, itd.
Markazi
Veći gradski centri:
Amol, Babol, Babolsar, Chaloos, Noor, Noshahr, Ramsar, Sary, itd.
Atraktivne lokacije:
Utvrđenje Baladeh, Kaspijsko jezero, kompleks Farah Abad, most Mohammad Hassan Khana, Temishan Palata, jezero Valasht, itd.
Mazandaran
Veći gradski centri:
Qazvin, Takestan.
Atraktivne lokacije:
Utvrđenje Alamoot, Alnabi džamija, jezero Avan, Imamzadeh Shahzadeh Hossein, kule Kharaqan, itd.
Qazvin
Veći gradski centri:
Qom.
Atraktivne lokacije:
Džamija A'zam, hram Hazrat Fatimeh Ma'soomeh, Slano jezero, Gonbad Sabz Mauzoleji, itd.
Qom
Veći gradski centri:
Damqan, Garmsar, Semnan, Shahrood.
Atraktivne lokacije:
Izvor i zdanje Ali, Chehel Dokhtaran kula, Citadel kapija, pustinja, Damqan Jame' džamija, Peer-e-Alamdar kula, Shah Abbasi karavansaraj, itd.
Semnan
Veći gradski centri:
Chabahar, Zabol, Zahedan, itd.
Atraktivne lokacije:
Jezero Hamoon, Imamzadeh Qolam Rasooli, Iran Shahr stari zamak, visoravan Loot, Persijski zaliv i obale Omanskog mora, itd.
Sistan va Baluchestan
Veći gradski centri:
Damavi, Karaj, Ray, Shemiranat, Tehran, Varamin.
Atraktivne lokacije:
Trg Azadi, planinski venac Damavi, Golestan Palata, Hazrat Abdol Azim hram, hram Imama Khomeinija, Iranski (nacionalni) Bastan Muzej, Iranski muzej tepiha, stare kuće, Saltanat Abad Palata, škola i džamija Sepahsalar, itd.
Tehran
Veći gradski centri:
Ardakan, Bafq, Maybod, Mehreez, Yazd, itd.
Atraktivne lokacije:
Pustinja, Chak Chakoo hram, džamija Kabir Jame', Mir Chakhmaq džamija, Muzej Palata ogledala, Narenj (Narian) zamak, Seyed Roknedinov Mauzolej, hvatači vetra, itd.
Yazd
Veći gradski centri:
Abhar, Zanjan, itd.
Atraktivne lokacije: pećine  Dash Kasan, Soltanieh kupola, Zanjan Antropološki Muzej, itd.
Zanjan
Veći gradski centri:
Khoy, Mahabad, Maku, Miioab, Orumieh, Salmas, Takab, itd
Atraktivne lokacije:
Baqcheh Jooq Palata, Hasanloo drevno brdo, jezero Orumieh, crkva Qarah (Tatawoos), plemena Qezelbash, utvrđenje Takht-e-Soleiman, itd.
Zapadni Azerbejdžan
KCI, 2019